باغ نادری

نادر شاه افشار موسس سلسله افشاریان در زمان خود با رشادت ایران را از انحطاط صفویان و تسلط افاغنه نجات بخشید و دوازده سال بر ایران حکومت کرد. نادر شاه در اواخر عمر تغییر اخلاق داد و پسر خود رضاقلی میرزا را کور کرد. سپس، از کار خود پشیمان شده برخی از اطرافیان خود را که در این کار آنها را مقصر می‌دانست کشت. از اینرو در سال ۱۱۶۰ ه.ق به دست سردارانش به قتل رسید.
نادر شاه افشار فاتح دهلی در هنگام حیات خود دستور به ساخت آرامگاهی کوچک در بالا خیابان مشهد داد. این آرامگاه کوچک در سال ۱۱۴۵ هجری قمری در مجاور چهارباغ شاهی و روبروی حرم امام ضا از خشت و گل ساخته شد. قوام‌السلطنه در اواخر عهد قاجار (۱۲۹۶ ه.ش) در محل مقبره ویران شده نادرى آرامگاه جدیدى براى وى. این بناى جدید كه در محل فعلى آرامگاه وى قرار داشت مدتى بر پا بود تا این كه انجمن آثار ملى ایران در سال ۱۳۳۵ خورشیدى درصدد برآمد آرامگاهى مناسب شأن نادرشاه براى وى در همان محل مقبره ساخته قوام‌السلطنه احداث نماید. بنای کنونی آرامگاه وی در سال ۱۳۴۰ ه.ش با طرح و نقشه مهندس هوشنگ سیحون به اتمام رسید. این آرامگاه در ضلع شمال غربى چهارراه شهدا (نادرى سابق) و در باغى به مساحت ۱۴۴۰۰ متر مربع بنا شده و مشتمل بر سكویى دوازده پله‌اى، اتاق آرامگاه، تالارهای موزه، ایوان‌ها، راهروها، تالار پذیرایی، یك غرفه فروش كتاب، باغی با محوطه‌ای زیبا و آب‌نمائی چشم‌نواز است. مصالح مقبره عمدتاً از سنگ‌هاى خشن و سخت گرانیت كوهسنگى مشهد است. برخی از قطعات سنگ بسیار بزرگ انتخاب شده و اشاره به صلابت و عظمت نادر شاه دارد. پوشش مقبره كاملاً به مانند چادری عشایرى است، كه نادر هم در آن زاده و كشته شده است. پوشش دیوارهاى داخلى مقبره نیز از سنگ‌هاى مرمر اُخرایى رنگ مراغه انتخاب شده تا قتل نادرشاه در داخل چادر را تداعى نماید. مجسمه مفرغی نادر شاه سوار بر اسب از آثار هنری استاد ابوالحسن صدیقی است که ریخته‌گری آن در ایتالیا به انجام رسیده است. در گوشه شمالی آرامگاه نادر آرامگاه محمد تقی خان پسیان سردار خراسان قرار دارد.

تالارهای موزه

مجموعه باغ موزه نادری

آرامگاه کنونی نادرشاه واقع در ضلع شمال غربی چهارراه شهدا (نادری سابق) که پس از آرامگاه امام رضا، مهم‌ترین مکان گردشگری و تاریخی داخل شهر مشهد تلقی می‌شود. این بنا در باغی به مساحت ۱۴۴۰۰ متر مربع ساخته شده‌است. آرامگاه شامل سکویی دوازده پله‌ای، محل گور، پوششی خیمه مانند بر روی قبر، سکویی مرتفع در مجاور قبر با مجسمه نادرشاه سوار بر اسب و سه تن دیگر در پی او، یک غرفه فروش کتاب و دو تالار برای موزه‌است.

مجسمه نادر شاه سوار بر اسب به همراه تنی چند از سربازانش بر فراز یک حجم سنگی مرتفع توسط مجسمه ساز فقید ابوالحسن صدیقی ساخته شده است. مصالح مقبره غالباً از سنگهای خشن و سخت گرانیت کوهسنگی مشهد است. بعضی از قطعات سنگ بسیار بزرگ انتخاب شده تا تداعی کننده مقبره دوم ساخته خود نادرشاه باشد. پوشش آرامگاه کاملاً به مانند چادر عشایری است، که نادر در آن زاده و هم کشته شده‌است. پوشش دیوارهای داخلی آرامگاه نیز از سنگهای مرمر اُخرایی رنگ مراغه انتخاب شده تا قتل نادرشاه در داخل چادر را بهتر تداعی کند.

موزه نادری در قسمت اصلی بنای یادبود آرامگاه افشار در ۲ تالار به معرفی آثار تاریخی این دوره قرار دارد:

تالار شماره ۱: که به‌نمایش اشیاء مختلفی به‌منظور معرفی آثار تاریخی دوره افشار پرداخته است. شامل انواع سلاح‌ها، البسه و پوشاک رزمی نظامیان دوره افشار، تابلوهای نقاشی از نادر و صحنه‌های جنگ مانند تابلویی از جنگ کرنال، وسایل سوارکاری مانند زین و برگ اسب از دوره افشار تا قاجار، چند نسخه خطی نفیس از جمله تاریخ جهانگشای نادری و دو شمشیر متعلق به نادراختصاص دارد که روی یکی کلمه «السلطان نادر» حک شده و روی دیگری که در دشت مغان به سال ۱۱۴۸ هجری در روز تاجگذاری نادر از طرف ملت ایران به وی هدیه شده این بیت شعر طلاکوب شده‌است:
شاه شاهان نادر صاحب قران  هست سلطان بر سلاطین جهان
تالار شماره ۲: که در سال ۱۳۷۳ به مجموعه اضافه شد و در آن انواع سکه، ظروف و دیگر اشیای اهدای از دوره صفوی تا معاصر به نمایش در آمده‌است.
همچنین در گوشه شمالی آرامگاه نادر، آرامگاه محمد تقی خان پسیان سردار خراسان قرار دارد.

منبع :ویکی پدیا